FIJNGEVOELIGHEID
Het waren de Amerikanen. Amerikaanse rugzaktoeristen om precies te zijn. Eerst brachten ze ons de Lonely Planet, toen de Gameboy, waarna het succes van hun sloffende flipflops op de muziek van Jack Johnson onvermijdelijk de comeback van de Birkenstock inluidde. Heel de Nederlandse beau monde lucht nu haar tenen in de oerdegelijke en voetvriendelijke, lederen sandaal. En, niet weinig tot mijn spijt, ook de minder beau monde.
Maar wacht even. Leerde ik de slippers met het kurken voetbed in de late jaren tachtig, toen mijn ouders mij bij hoge temperaturen regematig per Renault Elf naar de Hollandse stranden vervoerden, niet kennen als een van de markante eigenschappen van de Duitse reforma-toerist? Strandhoedje, roodverbrandde schouders, kuil, Jezussandalen. Je weet wel: rijstwafels, droge muesli en yoghurt van eigen kweek. Doctor Kneipp. Bleek-blonde kindertjes. Níet sexy.
In de late jaren tachtig leerde ik de wereld kennen. En dan hebben we het over waarheden. Het onderscheid tussen goed en kwaad. Een bril: niet cool. Vakantie met je ouders: niet cool. Camping: niet cool. Duitsers: helemáál niet cool. Wat is er veranderd? Hoe heeft het zo ver kunnen komen dat een kurken sandaal weer hip werd? Anno 2009? (Komt een orthopeet bij een duur marketingbureau, orthopeet zegt: Ik heb hier een neue sandaal, die laustert naar de naam Birkenstock. U maakt die populär, ja? De marketeer lacht zichzelf een beroerte en smijt de orthopeet zijn kantoor uit.)
En dan nog zo'n waarheid. Tenen zijn vreemde, misvormde uitsteeksels van het menselijk lichaam. Sterker nog: ze zijn obsceen. Een gezond mens schaamt zich voor zijn tenen. De tenen zullen alleen dan aan nietsvermoedende voorbijgangers worden blootgesteld wanneer extreem hoge temperaturen om deze draconische maatregel vragen. Zij dienen niet, en ik herhaal: niet meer aandacht op zich te vestigen dan strikt noodzakelijk is. En zij dienen zich zeker niet in rode lak te hullen en plaats te nemen op een kurken voetbed. In de late jaren tachtig wist men dit. Een kwestie van beschaving en fatsoen, een ongeschreven regel, enkel getreden door voeten die daartoe de fijngevoeligheid misten.